Schema işaretlemesi nedir? İşletmeler için rehber

Bir web sayfasında "Pazartesi-Cumartesi 09.00-18.00" yazdığını insan hemen anlar. Peki arama motoru bunun çalışma saati olduğunu mu, bir kampanya tarihi mi, bir etkinlik programı mı olduğunu nasıl bilir? İşte bunu açıkça söyleyen yöntemin adı schema işaretlemesidir. Schema işaretlemesi nedir, işletmeler için hangi türler önemli ve nasıl doğru kurulur, bu yazıda sade bir dille anlatıyoruz.

Schema işaretlemesi nedir?

Schema işaretlemesi, sayfadaki bilgiyi arama motorlarının ve yapay zekâ sistemlerinin kolayca anlayabileceği bir formatta etiketlemektir. Ortak sözlüğü schema.org projesi sağlar: "Bu bir işletme, adı şu, adresi şu, telefon numarası şu" gibi bilgiler standart terimlerle yazılır. Buna yapılandırılmış veri de denir.

Google üç biçimi destekliyor, ancak JSON-LD biçimini öneriyor. JSON-LD, sayfanın görünen içeriğine dokunmadan, ayrı bir betik bloğu olarak eklenir; bu yüzden hem kurması hem de bakımı kolaydır.

Schema neden işe yarar?

• Anlamayı kolaylaştırır. Arama motoru sayfanın ne hakkında olduğunu tahmin etmek yerine doğrudan okur.
• Bazı zengin görünümlerin kapısını açar. Ürün, yazı, işletme gibi türlerde Google arama sonuçlarında ek bilgi gösterebilir. Ancak bu garanti değildir; Google işaretlemenin varlığını kullanıp kullanmayacağına kendisi karar verir.
• Varlık tutarlılığı sağlar. Adın, adresin ve logonun makine tarafından aynı kimlik olarak okunması, yapay zekâ cevaplarında markanın doğru tanınmasına yardım edebilir.

Bir de önemli bir uyarı: Schema, sıralamayı artıran sihirli bir düğme değil. Google da yapay zekâ özellikleri için özel bir şema eklemenin gerekmediğini belirtiyor; işaretlemenin sayfada görünen metinle uyuşması gerekiyor. Yani önce iyi içerik, sonra doğru işaretleme.

İşletmeler için hangi schema türleri önemli?

Her sayfaya her türü eklemene gerek yok. Küçük ve orta ölçekli bir işletme için çekirdek liste şöyle:

• Organization. Markanın adı, logosu, web sitesi ve sosyal hesapları. Genellikle ana sayfada yer alır.
• LocalBusiness. Fiziksel bir konumun varsa; adres, telefon, çalışma saatleri ve konum bilgisi. Restoran, klinik, mağaza gibi alt türleri de vardır.
• WebSite. Sitenin adı ve ana adresi.
• Article ya da BlogPosting. Blog yazıları için başlık, yazar, yayın tarihi ve görsel.
• BreadcrumbList. Sayfanın site içindeki yolunu gösteren ekmek kırıntısı.
• Product ve Offer. E-ticaret yapıyorsan ürün adı, fiyat ve stok durumu.
• FAQPage. Sık sorulan sorular; ancak aşağıda anlatacağımız gibi görünürlüğü değişti.

LocalBusiness işaretlemesinde nelere dikkat edilir?

Google'ın yerel işletme belgelerine göre ad ve adres zorunludur. Bunun dışında şunlar önerilir:

• Çalışma saatleri için openingHoursSpecification kullan. Eski openingHours alanı yerine bu önerilir.
• Telefon numarasını ülke ve alan koduyla yaz (örneğin +90 ile başlayan biçimde).
• Konum (geo) için enlem ve boylamı en az beş ondalık basamakla ver.
• İşletme türünü olabildiğince özel seç; genel LocalBusiness yerine daha spesifik bir alt tür varsa onu kullan.

Bu bilgilerin hepsi sayfada insanlara da görünüyor olmalı. Google'ın yerel sonuçlarını etkileyen asıl kaynaklar ise Google İşletme Profili ve yorumlardır; yorum tarafı için Google Haritalar'da yorum toplama rehberimize bakabilirsin.

SSS şeması hâlâ işe yarıyor mu?

Bu konu sık yanlış anlaşılıyor. Google 2023'te SSS zengin sonuçlarını yalnızca tanınmış devlet ve sağlık sitelerine sınırlamıştı. Arama sektörü yayınlarına göre 2026 baharında bu zengin sonuçların Google Arama'da gösterilmesi tamamen durdu ve ilgili raporlama araçları da kaldırıldı.

Bu, FAQPage işaretlemesinin geçersiz olduğu anlamına gelmiyor; hâlâ geçerli bir schema.org türü. Ama "SSS ekle, arama sonuçlarında geniş alan kapla" dönemi bitti. SSS bölümünü yine de koymalısın, ama sebep farklı: müşterinin sorusunu net cevaplayan, yapay zekâ cevaplarında ve ses aramalarında alıntılanmaya uygun bir içerik üretmiş olursun. Bu yüzden SSS'yi şema için değil, okuyucu için yaz.

Schema nasıl doğrulanır?

Kodu ekledikten sonra mutlaka test et:

1. Rich Results Test. Google'ın aracı; sayfanın hangi zengin sonuçlara uygun olduğunu ve hata olup olmadığını gösterir.
2. Schema Markup Validator. schema.org'un doğrulayıcısı; Google'a bağlı olmayan genel söz dizimi kontrolü yapar.
3. Search Console. Sitenin yapılandırılmış veri raporlarında hata ve uyarılar zaman içinde listelenir.

Doğrulama aracı hata vermiyorsa bile içeriğin sayfadaki metinle uyuştuğunu kendin kontrol et.

Sık yapılan hatalar

• Sayfada olmayan bilgiyi işaretlemek. Çalışma saati, fiyat ya da puan gibi bilgi sayfada görünmüyorsa işaretlemeye koyma. Google bunu yanıltıcı sayabilir.
• Eski bilgiyi bırakmak. Telefon ya da adres değiştiğinde şema da güncellenmeli; yoksa tutarsızlık yaratırsın.
• Birden fazla eklentinin çakışması. WordPress benzeri sistemlerde birden çok eklenti aynı türü eklerse çift işaretleme oluşur.
• Yazım ve biçim hataları. Eksik virgül ya da tırnak bütün bloğu bozabilir; her değişiklikten sonra doğrula.

Prodak'ta nasıl yapıyoruz?

Kurumsal sitelerde işletme (ProfessionalService), WebSite, BreadcrumbList, hizmet ve blog yazısı (BlogPosting) işaretlemelerini, sayfaların görünen içeriğiyle uyumlu olarak panelden otomatik üretiyoruz; bilgi güncellendiğinde şema da güncelleniyor. Yeni site ya da mevcut sitenin teknik SEO düzeni için web tasarım hizmetimize göz atabilirsin.

Sonuç

Schema işaretlemesi, sayfanın ne anlattığını makineye açıkça söyleyen, kurması ucuz ve bakımı kolay bir teknik katmandır. Organization ve LocalBusiness ile başla, yazılarda Article ekle, her şeyi doğrula ve bilgiyi güncel tut. Beklentini doğru ayarla: Schema kendi başına sıralama getirmez, ama iyi içeriğin doğru anlaşılmasına yardım eder. Ayrıca yapay zekâ cevaplarındaki genel çerçeve için GEO nedir yazımızı da okuyabilirsin.